Flute mandir - કેતન શુક્લ

ગયા વર્ષે બે વાંસળી ઓપન લાઇબ્રેરીમાં મૂકી અને વર્ષ દરમિયાન હજારેક છોકરાઓ માંથી ભાગ્યેજ કોઇ છોકરો એ વાંસળી વગાડવામાં બાકી રહ્યો હશે. જયારે જુઓ ત્યારે કોઇને કોઇ નો તો પ્રયાસ ચાલુ જ હોય. આવડી જાય કે ન આવડે પણ વાંસળી વગાડવાની મજા છે. ક્યારેક બધુ જ આવડી જવું જરુરી નથી લાગતું અને બધુ જ શીખી લેવા અને શીખવી દેવાનાં ભ્રમમાં આપણેં તેમાંથી મળતા આનંદને ચૂકી જતા હોઇએ છીએ. ખાલી વાંસળીનો પાઠ ભણવાથી તો કેમ ખબર પડે કે વાંસળી શું ચીજ છે. વાંસળીને હોઠે લગાવ્યા વગરતો કેમ ખબર પડે કે કોઇની અંદર હરીપ્રસાદ બેઠેલાં છે. કુદરતે આપેલું હોય અને એ એમજ પાછુ ન જતુ રહે તે માટે એક નાનકડો પ્રયત્ન કર્યો. છોકરાઓએ એકઠી કરેલી પોતાની પસ્તીના રુપિયામાંથી 200 રુપિયામાં 26 સરસમજાની વાંસળીઓ ખરીદી અને 6 બહેનોના છાત્રાલયમાં અને 20 ભાઇઓને માટે ફ્લુટ મંદીરમાં મૂકી. આમ વાંસળીને અમે સાર્વત્રિક બનાવી દીધી. થોડું વગાડતાં હુંએ નાનપણમાં શીખેલો એટલું બાળકોને શીખવ્યું. એમને તો મજા પડી ગઇ જ્યારે વખત મળે ત્યારે વાંસળીની મહેફિલ બરાબર જામે. એમને આનંદ સાથે પ્રયત્ન કરતાં જોઇ મને પણ થાય કે ચાલો શીખેલું કામતો આવ્યું. મને વાંસળીતો બહુ સારી નહોતી આવડેલી પણ આવુ કંઇક આવડ્યુ. મને જેમ ઘણું બધુ શીખવાની તક મળેલી તેમ મારા છોકરાઓને તે મુક્તતા સાથે આનંદ સાથે શીખવાનું થાય તેવું કરવાથી બહુ જ આત્મસંતોષ મળે છે. બહુ મોટા કામ ન થઇ શકે તો કંઇ નહી પણ આવુ કંઇક નાનકડું પણ ગમીજાય તેવું કરવાથી એક જીવંતતાનો અહેસાસ રહે છે. New word is emerging for a teacher is facilitator.

કચરા માંથી ડિસકવરી ચેનલ
ગયા વર્ષે અમારી ઓપન લાઇબ્રેરીમાંથી 30 પુસ્તકો ગયા જેનો ઉકેલ કાઢવા વિદ્યાર્થીઓ સાથે ચર્ચા ચાલતી હતી. જેમાં તેમની પાસેથી ઉકેલ મળ્યો કે આપણેં નોટબૂકોની પસ્તી એકઠી કરી તેના પૈસામાંથી નવા પુસ્તકો લાવી એ પુસ્તકોની ઘટ પુરી કરીએ અને ખરેખર તેમણે કરી બતાવ્યું. 2950 રુપિયાની પસ્તી તેમણેં એકઠી કરી અને તેમાંથી જુદી જુદી વિદ્યાર્થી પ્રવૃત્તિ માટે ખર્ચ કરીએ છીએ જેમકે વાંસળી, પંક્ચરપેટી,પુસ્તકો,વાળકાપવાના સાધનો,નેઇલ કટર , ધોરણ 10 ના વિદ્યાર્થીઓ માટે મોડર્ન મેગેઝિન,ડિસકવરી ચેનલ દેખાય તેવી ડિશ અને તેનું સબસ્ક્રિપશન વિગેરે.
આ વાતને આગળ લઇ જતાં વિચાર્યુ કે આવી જ રીતે બધા ઘન કચરાને એકઠો કરીએ તો કેટ્લું મોટું કામ થાય. એટલે એક ઝાડ પર હુક લગાવી જુદા જુદા થેલા લગાવી નામ લખ્યા જેમકે પેન-બ્રશ, લોખંડ, પ્લાસ્ટિક વિગેરે. અને વિદ્યર્થીઓને વાત કરતાં તો બધો કચરો આવવાં લાગ્યો. છોકરાઓ તો કામ કરવા જાય તોયે બધું વીણતાં આવે, ફરતાં ફરતાંએ કંઇક લેતા આવે આવું આપમેળે થતું જોઇ અંદરથી ખુબ હરખાઉં અને તેમને પણ કહેતો રહું. કોઇ વસ્તુનો ઉપયોગ થઇ શકે તેમ હોયતો તેને ત્યાં ખુલ્લામાં મુકીએ જેથી જેને જરુર જણાંય તે લઇ પણ જાય. આમ અમારું કામ બહુ મજાનું ચાલ્યું. પર્યાવરણ પણ ખુશ અને અમે પણ ખુશ.


Ketan Shukla- 9429315055 –ketan68@gmail.com Home page - mycorner.hpage.com
Blog- grassrooteducation.blogspot.com